Plac Jana Matejki w Krakowie leży między ulicami Basztową i Warszawską, na Kleparzu. Najważniejsze punkty to Pomnik Grunwaldzki i Grób Nieznanego Żołnierza, a w otoczeniu placu wyróżniają się gmach Akademii Sztuk Pięknych oraz kościół św. Floriana. Stąd zaczyna się Droga Królewska prowadząca przez Bramę Floriańską, ulicę Floriańską i Rynek Główny na Wawel.
Plac Jana Matejki w Krakowie: co zobaczyć
Od strony Barbakanu uwagę przyciąga Pomnik Grunwaldzki. Przy placu stoją także gmach Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki i kościół św. Floriana, położony przy ulicach Warszawskiej i Kurniki. To dobre punkty orientacyjne, jeśli chcesz obejrzeć plac i ruszyć dalej przez Stare Miasto.
Droga Królewska zaczyna się na placu Matejki i biegnie przez Bramę Floriańską, ulicę Floriańską, Rynek Główny oraz ulice Grodzką i Kanoniczą do Wawelu. Podczas spaceru przez Rynek Główny można uwzględnić także Mały Rynek w Krakowie, położony na wschód od niego, za kościołem Mariackim. Możesz więc potraktować plac jako początek spaceru w stronę centrum albo zatrzymać się tu po drodze od Barbakanu.
Pomnik Grunwaldzki i Grób Nieznanego Żołnierza
Pomnik Grunwaldzki wzniesiono w 1910 roku, w pięćsetną rocznicę bitwy pod Grunwaldem. Jego fundatorem był Ignacy Jan Paderewski, a projekt przygotował Antoni Wiwulski. Na szczycie cokołu znajduje się konny posąg króla Władysława Jagiełły. Na przedniej ścianie cokołu widać księcia Witolda i leżącego u jego stóp wielkiego mistrza krzyżackiego Ulricha von Jungingena.
Pomnik zniszczono podczas okupacji niemieckiej, a zrekonstruowany monument ponownie odsłonięto w 1976 roku. W schody przed cokołem wkomponowano krakowski Grób Nieznanego Żołnierza, poświęcony pamięci poległych na frontach I wojny światowej i wojny bolszewickiej. Oba obiekty można rozpoznać jako jeden zespół upamiętniający na placu.
Dawny Kleparz i budynki wokół placu
Kleparz formalnie włączono do Krakowa w 1791 roku z mocą od 1792 roku. W kolejnych latach jego status się zmieniał: miasto ponownie przyłączono w 1793 roku, a przynależność do Krakowa potwierdzono w 1794 roku. Za faktyczne rozpoczęcie funkcjonowania Kleparza jako części Krakowa przyjmuje się połowę 1794 roku.
Obecną nazwę plac otrzymał w 1882 roku, gdy Janowi Matejce przyznano honorowe obywatelstwo Krakowa. Główny budynek Akademii Sztuk Pięknych, zaprojektowany przez Macieja Moraczewskiego, powstał w 1877 roku. Przyglądając się otoczeniu, zobaczysz różne etapy przemiany dawnego targowiska w przestrzeń zabudowaną gmachami instytucji.
Kościół św. Floriana i dalszy spacer
Kościół św. Floriana znajduje się przy placu, w jego północno-wschodnim narożniku, przy ulicach Warszawskiej i Kurniki. Razem z Pomnikiem Grunwaldzkim i gmachem Akademii Sztuk Pięknych stanowi ważny punkt spaceru po tej części Kleparza.
Jeśli chcesz kontynuować trasę przez Stare Miasto, przejdź w stronę Bramy Floriańskiej i ulicy Floriańskiej, a następnie na Rynek Główny, gdzie znajduje się pomnik Adama Mickiewicza. Dalej trasa prowadzi ulicami Grodzką i Kanoniczą na Wawel. Przy ulicy Floriańskiej 41 znajduje się Dom Jana Matejki. To osobny obiekt przy innym adresie, a nie część placu nazwanego na cześć malarza.
Zasady korzystania z placu
Regulamin placu Jana Matejki zabrania wchodzenia na Pomnik Grunwaldzki i Grób Nieznanego Żołnierza, zaśmiecania terenu oraz spożywania alkoholu i przebywania z otwartym alkoholem. Zabrania też wjazdu pojazdów bez zezwolenia zarządzającego i organizowania wydarzeń bez takiej zgody.
Regulamin ogranicza korzystanie z urządzeń transportu osobistego i urządzeń wspomagających ruch, z wyjątkiem wózków inwalidzkich. Wymienia również między innymi zakazy używania materiałów pirotechnicznych oraz prowadzenia psów bez smyczy i kagańca. Regulamin korzystania z placu Matejki zawiera pełną listę zasad.
